OPINION

Kosovë, vijat e kuqe të Beogradit dhe kaosi serb!

08:18 - 24.11.22 BEN ANDONI
GSH APP Get it on Google Play

NGA BEN ANDONI




Vija kryesore e kuqe serbe dhe më e dukshme në publik lidhet me trashëgiminë e Kosovës. Kjo, për ta, as nuk diskutohet që është krejtësisht serbe në të gjithë shtresëzimin e saj historik-kulturologjik, më së shumti në atë bazik. Një varg argumentesh, provash nëpër shekuj e mbrojnë, të tjera shtrembërohen e të gjitha përpiqen t’i ngulen kujtesës së shekujve për ta fshirë fare prezencën shqiptare dhe për të na përcjellë si ardhacakë në… shekullin XI! Një tjetër vijë kryesore e kuqe tashmë mes njerëzve të thjeshtë është të mos folurit dhe të shkruarit për Kosovën në perspektivën e shqiptarëve.

Zakonisht, vijat e kuqe në Ballkan jo vetëm nuk diskutohen më, por ushqehen që të mbeten të tilla. Pozita dhe opozita serbe e akuzojnë njëra-tjetrën për Kosovën dhe të dyja palët i gjejnë elementët se cila po punon “më shumë” për Kosovën e shqiptarëve. Kjo është akuza më e madhe. Në fokusin e zjarrit mbetet, ashtu si mund të merret parasysh, presidenti Vuçiç, i cili konsiderohet si lehtësues “i favoreve” për palën kosovare dhe mbi të gjitha: si njeriu që ka bërë për Kosovën, madje shumë “më tepër” sesa shqiptarët e Kosovës!! Pavarësisht sesi do të shkojnë bisedimet e këtyre ditëve dhe ato që do ta ndjekin patjetër më pas, një gjë kuptohet mirë se: problemi i ish-krahinës problematike të Jugosllavisë po shfrytëzohet jo pak nga politikanët e Beogradit në kurriz të banorëve serbë. Kohë më parë kosovarët serbë do t’i ankoheshin dhe do t’ia shprehnin hapur shqetësimin e integrimit ish-presidentit Thaçi: jeni primati i vendit, i thanë- duhej të kujdesej për ta, i kujtuan se: përballeshin me vështirësi serioze dhe se ai ishte vendi i tyre, ashtu si edhe i shqiptarëve. Fjalë reale që e bënë të reagonte asokohe Thaçin. Flitet për atë pjesë të kosovarëve të etnisë serbë, të cilët jetojnë me shekuj bashkë me bashkëvendësit e tyre shqiptarë dhe që e jetojnë përditmërinë e Kosovës. Atëbotë, i shtuan indirekt edhe se: Nuk u duhej shumë qëndrimi i Listës Srpska dhe i politikës së dy krahëve, por kishin nevojë për normalitetin dhe qetësinë, por edhe investimet sepse ishin në zonat më të varfra të vendit. Kjo është e pamundur të kuptohet sot në Beograd dhe jo më pak në Prishtinë. Nuk flitet për Tiranën dhe publikun tonë, që e shikon me shumë tifozllëk çështjen e Kosovës.

Në rastin tonë po shqyrtohet sensi i vijave të kuqe, që ka politika serbe. Pas luftës së Kosovës, duket se ka mungesë reale vullneti dhe një shfrytëzim bajagi i mirë i politikës së Beogradit dhe Prishtinës për të krijuar tension, qoftë edhe atëherë kur institucione dhe individë të besueshëm, si ato syresh të shtetit amerikan në të gjitha nivelet, u tregojnë udhë paqtimi. Me pak fjalë, mungon vullneti i mirë për të mos krijuar konflikte, ku serbët të mos marrin rrugët dhe të ngrenë sakaq barrikada si “të fortë”, kurse shqiptarët të bëjnë sikur përdorin gjuhën e forcës në Veri, e cila merr frymë nga ndihma dhe garancia e prezencës së strukturave të huaja. Sikur politikanët serbë të kuptonin se në vend të retorikës për Kosovën si djepi i Serbisë, të përcillnin ndihmë të sinqertë për të zgjidhur çështjet sociale dhe politike në favor të qytetarëve të tyre, por edhe pajtimin me bashkëvendësit e tyre shqiptarë shumë më tepër në numër që jetojnë e vdesin atje, pa dallim kombësie, situata do ishte ndryshe.

“Një histori e gjatë dhe e pandërprerë e së keqes dhe mosbesimit duket e vendosur në gur kurse e vërteta e pastër është ndoshta shumë më e thjeshtë”, shprehej Rade Markoviæ, një skulptor i njohur serb te “Danas”. Kjo e vërtetë është e vështirë pasi është e mbushur me paradokse. Ministri i Jashtëm aktual i Serbisë, Ivica Daçiç, i cili drejtoi bisedimet si Kryeministër në vitet 2000 bashkë me Thaçin dhe ku sot, një sërë e marrëveshjeve po shkojnë si zbatim të asaj kohe, dikur na sillte paradoksin e madh që ish-njeriu i Millosheviqit do ishte sërish në peshën e ngjarjeve aktuale të historisë. Në një deklaratë do t’ia pohonte dikur hapur publikut të vet, hapin që po ndërmerrej me Kosovën: “Unë isha pjesë e një qeverie që u përpoq ta zgjidhte çështjen e Kosovës me luftë. Ndoshta duhet të ketë njëfarë drejtësie që sot unë duhet të jem sërish personi më përgjegjës për gjetjen e një zgjidhjeje paqësore!!”. Po a ka ndryshuar Daçiq, apo është nevoja në Ekzekutivin serb për të? Për fatin e tij të mirë, aleanca me forcën politike të Presidentit aktual Vuçic, ka qëlluar në shenjë për socialistët serbë dhe sidomos për të, që e ndihmon me maxhorancën e duhur të ketë ekuilibrat e pushtetit aktual.

Aman, retorika e tij për Kosovën mbahet në vija të kuqe shtesë, që tashmë edhe si ministër i Jashtëm ka mundësi t’i përdorë për pikët e munguara politike. Kjo e shpjegon konfuzionin e fundit serb me të ashtuquajturin dokumentin franko-gjerman, por më shumë sesi përcillet një material i tillë, duke i dhënë një status gati traktati. Për hir të së vërtetës, në Beograd e Prishtinë janë të paqartë, ashtu si Daçiq ka rendur të flasë qoftë edhe pa ditur përmbajtjen e tij finale se është i papranueshëm. Ashtu si në Kosovë ka pasur jo thjesht më dyshime, por paqartësi, por edhe dezinformim, një sens që t’i kupton si bëhet sot politika dhe si janë realisht vijat e kuqe. E ndaj, një gjendje e tillë e lodhshme me tensione dhe akuza të Beogradit dhe shpesh edhe të Prishtinës, shtuar me papers-at që u vendosin emra të mëdhenj por që askush nuk i konfirmon dhe i zbardh, tregon se kjo gjendje u shkon më për shtat elitave politike.

“Kjo i çliron nga përgjegjësia, teksa u mundëson të shërbejnë dhe të helmojnë njerëzit, kurse nga ana tjetër dhe për t’i grabitur në mënyrë të panevojshme. Nuk mund të ofendosh. Është koha që ne qytetarët e Serbisë të vendosim disa vija të kuqe ndaj tyre. Do t’i ndihmojë edhe serbët edhe shqiptarët në Kosovë…, shkruante skulptori Rade Markoviæ. E në të njëjtin medium, nga të paktit media kritike siç është “Danas”, sqarohet se: “Serbia jozyrtarisht nga burime diplomatike është e vetëdijshme se ky është me të vërtetë një propozim ‘take or let’ dhe se i takon të marrë maksimumin nga gjithçka ose ta ‘vdesë fare lojën’ aq sa e ka të mundur, derisa të testojë publikun për propozime të ndryshme. Siç na është thënë, gjithçka që është publikuar deri tani në media për propozimin franko-gjerman nuk është autentike, edhe pse ka pjesë të sakta që po tregtohen me kujdes”.

Kur bëhet fjalë për reagimin e Serbisë ndaj këtij propozimi, burime pranë Presidentit serb thonë se përmbajtjen e non-paper-it serb e dinë vetëm Vuçiç dhe shefi i Zyrës për Kosovë e Metohi, Petar Petkoviq. Publikut deri më tani i është thënë se propozimi është i papranueshëm dhe kaq. Po, a ka, vija të kuqe?! Ku janë ato, lidhur me dokumentet e fundit, që po vendosen në tavolinën e Prishtinës dhe Beogradit?! Ato duket se janë në mos transparencën për publikun serb.

Po sërish janë njohësit e mirë si Dushan Janjiç, themelues i Forumit për Marrëdhënie Etnike, i cili do shprehej për “Danas” se: zyrtarët serbë nuk paguhen për të patur non-papers, por për të pasur dokumente publike. E kjo është shpulla më e madhe për Beogradin. “Non papers janë kthyer në një mjet për lojëra marketingu-propagande-sigurie. Duken si mjete të menaxhimit të konfliktit. Kjo vlen edhe për letrën franko-gjermane derisa u përvetësua nga BE-ja. (Përmend një medium shqiptar)… Mendoj se qeveria dhe lidershipi që e mban për vete dhe kur komunikon me dokumente të tilla, duhet të kalojë nëpër procedura sepse përjashtimi i publikut është gjëja më e rrezikshme. Nëse Serbia u përgjigj me nonpaper, ajo bëri një gabim të tmerrshëm dhe u ndesh me një menaxher konflikti, lojë nga e cila do të jetë e vështirë të dalësh, pavarësisht se çfarë ishte shkruar në të”, përfundon Janjiç.

Po kjo është më e pakta ose ajo që për serbët përbën mungesën, sa i përket transparencës, siç edhe kujtohet nga njohësi i mirë i marrëdhënieve. Atij shpesh i duhet të tregojë vijat e kuqe, që për politikanët serbë kanë humbur sepse është bjerrur për ditë edhe pozicioni i Vuçiç dhe ajo demokraci që ai thotë ose si i tallte përfaqësuesit e Listës Srpska, Nënkryetarja e Partisë Popullore, Sanda Rashkoviq Iviq, kur i thoshte se: betimi dhe kthimi i deputetëve të Listës Serbe në Kuvendin e Kosovës të vetëshpallur tregon se “patriotizmi zgjati saktësisht 10 ditë”.

Për serbët kjo është e tmerrshme, pasi konsiderohet si ulje e aktit “të madh” për të gjithë ata që dolën me zemër të pastër dhe bindje të thellë nga institucionet e Kosovës së vetëshpallur!!! “Ata talleshin me gjykatësit, prokurorët, policët, doganierët, punonjësit e administratës dhe gjithë popullin serb që i mbështeti. Ky është një mashtrim i dukshëm dhe një shfaqje e madhe, e turpshme”, shton Sanda Rashkoviq Iviq për liderët e vet.

Pse u rreshtuan të gjitha këto? Ky është moment i mirë për Kosovën, kur serbët përplasen mes tyre, por më shumë se kaq përballë realitetit se sot nuk vlejnë më vijat e kuqe edhe në Serbi. Për më tepër, fati i kosovarëve i të gjitha etnive është i vendosur nga logjika e mëvetësisë së Kosovës, që ka logjikë aprovimi me të Drejtën Ndërkombëtare, paçka se interpretimet lënë ende shteg për t’u interpretuar. Nga kjo kupton se: Vijat e kuqe të Serbisë, më shumë po skuqin serbët. E tashmë edhe kur flasin për atë trashëgimi të madhe historiko-kulturore të Kosovës, për të cilën edhe ata duhet të jenë jo pak krenarë.

(Homo Albanicus)


Shfaq Komentet (0)

Shkruaj nje koment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

* *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.