Aktualitet

Zgjedhjet e 25 prillit, OSBE/ODIHR publikon raportin final: Partia në pushtet pati avantazh, kontrollonte administratën

20:55 - 26.07.21 gsh

OSBE/ODIHR ka publikuar raportin final për zgjedhjet parlamentare të 25 prillit. Një ditë pas zgjedhjeve OSBE publikon një raport paraprak, por ky është raporti i fundit nga institucioni i cili monitoroi zgjedhjet.



Në përmbledhjen ekzekutive raporto i OSBE thotë se Partia Socialiste e cila ka pushtetin krijoi avantazh për shkak të kontrollit të administratave lokale dhe keqpërdorimi i burimeve administrative.Po ashtu vihet re se pretendimet për blerje votash ishin prezente gjatë fushatës dhe kjo pasoi me një numër të lartë hetimesh.

”Partia në pushtet nxori avantazh të rëndësishëm nga detyrimi, duke përfshirë kontrollin e administratave lokale, dhe nga keqpërdorimi i burimet administrative. Kjo u amplifikua nga mbulimi pozitiv i institucioneve shtetërore në media. Pretendimet për blerjen e votave nga partitë politike ishin përhapëse gjatë fushatës dhe një numër i lartë e hetimeve u hapën në këtë drejtim. Në një numër të kufizuar të qendrave të votimit dhe numërimeve të vëzhguara, procesi ishte kryesisht transparent dhe i qetë ”.- thuhet ne raportin e OSBE.

”PËRMBLEDHJA EKZEKUTIVE

Pas një ftese nga qeveria e Republikës së Shqipërisë dhe në përputhje me të

mandatin, Zyra e OSBE-së për Institucionet Demokratike dhe të Drejtat e Njeriut (ODIHR) vendosi një të Kufizuar

Misioni i Vëzhgimit të Zgjedhjeve (LEOM) për të vëzhguar zgjedhjet parlamentare të 25 Prillit 2021.

ODIHR LEOM vlerësoi pajtueshmërinë e procesit zgjedhor me angazhimet e OSBE-së, të tjera

detyrimet dhe standardet ndërkombëtare për zgjedhjet demokratike, si dhe legjislacionin kombëtar. Per

vëzhgimi afatshkurtër i zgjedhjeve, u formua një Mision Ndërkombëtar i Vëzhgimit të Zgjedhjeve (IEOM) si

një përpjekje e përbashkët e ODIHR LEOM, një delegacion i Asamblesë Parlamentare të OSBE-së dhe a

delegacioni i Asamblesë Parlamentare të Këshillit të Evropës.

Deklarata e Gjetjeve Paraprake dhe Konkluzionet e lëshuar nga IEOM në 26 Prill përfundoi

se “Në zgjedhjet e 25 Prillit, votuesit kishin një zgjedhje të kandidatëve, të cilët ishin në gjendje të bënin fushatë të lirë, nën një kornizë ligjore e cila respekton liritë themelore. Pas një marrëveshje përparimi

duke i dhënë fund një ngërçi politik, palët kryesore të interesit kishin besim të mjaftueshëm në zgjedhjet për të marrë pjesë në një Komision Qendror i Zgjedhjeve i reformuar (KQZ) iu përkushtua mbikëqyrjes së zgjedhjeve procesi në mënyrë të organizuar dhe transparente, përkundër detyrimeve të reja të rëndësishme, përfshirë implementimi i teknologjive të reja. Partia në pushtet nxori avantazh të rëndësishëm nga ai detyrim, duke përfshirë përmes kontrollit të tij të administratave lokale, dhe nga keqpërdorimi i burimet administrative. Kjo u amplifikua nga mbulimi pozitiv i institucioneve shtetërore në media. Pretendimet për blerjen e votave nga partitë politike ishin përhapëse gjatë fushatës dhe një numër i lartë e hetimeve u hapën në këtë drejtim. Në një numër të kufizuar të qendrave të votimit dhe numërimeve të vëzhguara, procesi ishte kryesisht transparent dhe i qetë ”.

 

Zgjedhjet parlamentare u mbajtën pas një marrëveshje politike përparimi të arritur në qershor

2020, e cila u pasua nga reforma zgjedhore. Zgjedhjet u zhvilluan në sfondin e vazhdimit

bisedimet e pranimit me Bashkimin Evropian.

Kushtetuta garanton liritë themelore, dhe përkundër disa paqartësive dhe

mospërputhjet, Kodi Zgjedhor shërben si një bazë e përshtatshme për zhvillimin e zgjedhjeve demokratike.

Ndërsa ndryshimet në korrik 2020 në Kodin Zgjedhor u bazuan në një konsensus të gjerë politik dhe

ndoqi një proces konsultativ gjithëpërfshirës, ​​ndryshime të mëtejshme kushtetuese dhe zgjedhore të miratuara në Tetor 2020 nuk u parapri nga konsultimi i duhur me palët e interesit.

 

Ndërsa një numër i ODIHR dhe Rekomandimet e Komisionit të Venecias u adresuan në ndryshimet legjislative, të tjera rekomandimet mbeten të papaguara, përfshirë ato që lidhen me de-politizimin e nivelit më të ulët komisionet zgjedhore, të drejtat e votimit të personave me aftësi të kufizuara, përgjegjësia penale për shpifje dhe përdorimi i materialeve të fushatës në lajme.

140 anëtarët e parlamentit u zgjodhën për një mandat katër-vjeçar përmes një rajoni të modifikuar së fundmi sistemi i përfaqësimit proporcional, me votuesit në gjendje të hedhin vota preferenciale në 1 nga 12 rrethet shumë-anëtare. Sistemi lejon kandidatë të pavarur, por nuk u garanton atyre të barabartë

mundësi krahasuar me kandidatët e partisë, në kundërshtim me standardet ndërkombëtare dhe OSBE-në

 

Angazhimet. Numri i vendeve të alokuara për secilin rreth në përgjithësi siguroi barazinë e

1 Versioni në anglisht i këtij raporti është dokumenti i vetëm zyrtar. Një përkthim jozyrtar është në dispozicion në gjuhën shqipe.

 

Republika e Shqiperise Faqja: 2

 

Zgjedhjet Parlamentare, 25 Prill 2021

Raporti Përfundimtar i Misionit të Vëzhgimit të Zgjedhjeve të ODIHR-it

votojnë Parlamenti i ri do të mblidhet në shtator 2021, pas certifikimit të rezultateve të zgjedhjeve

dhe betimi i anëtarëve të rinj.

Zgjedhjet parlamentare ishin përgjithësisht të organizuara mirë nga administrata zgjedhore. I sapoformuari

KQZ-ja me tre degët e veta të ndara mori përgjegjësi të reja të gjera pas legjislacionit të fundit

ndryshimet. Pavarësisht nga vonesat, përfshirë miratimin e rregulloreve thelbësore, fillimin e

një fushatë për edukimin e votuesve dhe trajnimin e stafit të sondazheve, KQZ arriti të përmbushë në mënyrë adekuate pjesën më të madhe

detyrimet e saj, duke përfshirë edhe ato të reja komplekse që lidhen me identifikimin elektronik të votuesve. Ka funksionuar në mënyrë transparente dhe të mbajtura seanca publike të transmetuara drejtpërdrejt dhe të hapura për pjesëmarrje nga palët e interesuara. Në përgjithësi, administrata zgjedhore në të gjitha nivelet gëzonte besimin e palëve të interesuara. Lëvizja drejt futjes së votimit elektronik ishte pjesë e marrëveshjes politike dhe 2020 reforma zgjedhore. KQZ-ja pilotoi teknologjinë e re të votimit dhe numërimit në 32 qendra votimi në Tiranë nga gjithsej 5,199 qendra votimi në vend. Afati kohor shumë i shkurtër për implementim e bëri të mos lejojë ligjërim thelbësor publik dhe kontroll të pavarur të teknologjive të reja.”

 

 

 

 

 

OSBE gjithashtu jep rekomandimet e saj pas zgjedhjeve të 25 prillit teksa propozon rishikim të kuadrit ligjor para zgjedhjeve të ardhshme, me një proces të hapur dhe gjithpërfshirës konsultimi.

 

Po ashtu rekomandohet që Shqipëria të sigurojë sigurinë e të dhënave personale të qytetarëve si dhe të hetojë e sanksionojë gjithë ata që ndikojnë në besimin e publikut.

 

Më tej theksohet se agjencitë  e zbatimit të  ligjit duhet të  intensifikojnë  pë rpjekjet për të  identifikuar, hetuar dhe ndjekur penalisht cështjet e shit-blerjes së votës.

 

XVI REKOMANDIME

Këto rekomandime, siç përmbahen në të gjithë tekstin, ofrohen me qëllim që të përmirësohet edhe më tej zhvillimin e zgjedhjeve në Shqipëri dhe për të mbështetur përpjekjet për t’i sjellë ato plotësisht në përputhje me OSBE-në angazhimet dhe detyrimet dhe standardet e tjera ndërkombëtare për zgjedhjet demokratike. Këto rekomandimet duhet të lexohen së bashku me rekomandimet e kaluara të ODIHR-it që nuk janë lexuar ende është adresuar. ODIHR është gati të ndihmojë autoritetet e Shqipërisë për të përmirësuar më tej zgjedhjet procesin dhe adresimin e rekomandimeve të përfshira në këtë dhe raportet e mëparshme.

 

 

  1. REKOMANDIMET PRIORITARE
  2. Kuadri ligjor ka nevojë për rishikim të mëtejshëm për të adresuar ODIHR-in dhe Komisionin e Venecias rekomandimet dhe një numër paqartësish dhe mospërputhjesh. Ndryshimet në ligj duhet

të paraprihet nga një proces i hapur dhe gjithëpërfshirës i konsultimit, dhe të miratohet para tjetrit

zgjedhjet.

  1. Shteti duhet të garantojë të drejtën për një zgjedhje të lirë dhe të fshehtë. Çdo formë presioni për tu zbuluar nëse dhe si njerëzit kanë votuar duhet të parandalohen.
  2. Agjencitë e zbatimit të ligjit duhet të intensifikojnë përpjekjet për të identifikuar, hetuar dhe ndjekur penalisht çështjet e blerja e votës. Qytetarët duhet të inkurajohen të raportojnë dhe të japin prova të çdo blerje votash ose presion.
  3. Shqipëria duhet të sigurojë sigurinë e të dhënave personale të qytetarëve. Institucionet përkatëse duhet të hetojë dhe sanksionojë plotësisht çdo shkelje që ndikon në besimin e publikut në zgjedhjet

145 ODIHR LEOM ishte në dijeni të shtatë ankesave të paraqitura në KSHC midis 29 prillit dhe 4 majit kundër

Gjobat e Komisionerit. Në të gjitha këto raste, KSHC-ja bëri të pavlefshme vendimet e Komisionerit për vendosjen e sanksioneve për shkak të mungesës së një mundësie objektive të KZAZ-ve në fjalë për të finalizuar rezultatet duke pasur parasysh materialet përkatëse nuk u dorëzuan nga VNV në kohë.

146 Në paragrafin 25 të Dokumentit të OSBE-së në Stamboll të vitit 1999, Shtetet pjesëmarrëse të OSBE-së u zotuan “të ndiqnin menjëherë vlerësimin dhe rekomandimet e zgjedhjeve të ODIHR-it ”. Ndjekja e rekomandimeve paraprake është vlerësuar nga ODIHR LEOM si vijon: rekomandimet 5, 8, 18 dhe 20 nga raporti përfundimtar i ODIHR-it për Zgjedhjet lokale të 2019 (Raporti Përfundimtar i 2019), rekomandimet 11, 13, 14, 22 dhe 23 nga raporti përfundimtar i ODIHR

Zgjedhjet parlamentare 2017 (Raporti Përfundimtar 2017) dhe rekomandimet 19 dhe 21 nga raporti përfundimtar i ODIHR-it në

zgjedhjet lokale 2015 (Raporti Përfundimtar 2015) janë zbatuar plotësisht. Rekomandimet 1, 4, 6, 11 dhe 13 nga

Raporti Përfundimtar i vitit 2019, Rekomandimi 1 nga Raporti Përfundimtar i vitit 2017 dhe Rekomandimet 3, 6, 11, 12, 16, 18 dhe

23 nga Raporti Përfundimtar i 2015 janë zbatuar kryesisht. Rekomandimet 2, 3, 7, 12 dhe 15 nga Finalja e 2019

Raporti, rekomandimet 2, 3, 4, 8, 10, 12, 16, 19 dhe 21 nga Raporti Përfundimtar i vitit 2017, dhe 1, 2, 8, 10, 14, 17 dhe 20

nga Raporti Përfundimtar i 2015 janë zbatuar pjesërisht. Shikoni gjithashtu bazën e të dhënave të rekomandimeve elektorale të ODIHR-it.

Republika e Shqipërisë Faqe: 27

Zgjedhjet Parlamentare, 25 Prill 2021

Raporti Përfundimtar i Misionit të Vëzhgimit të Zgjedhjeve të ODIHR-it

  1. Legjislacioni duhet të ndryshohet për të siguruar që mediat janë në gjendje të mbulojnë në mënyrë të pavarur aktivitetet e

garuesit zgjedhorë me synimin për të kufizuar përdorimin e përmbajtjes së prodhuar nga partia në lajme.

  1. REKOMANDIM E TJERA

Sistemi Zgjedhor

  1. Për të respektuar parimin e mundësive të barabarta, pragu mbarëkombëtar i 1 për qind për të pavarur

kandidatët duhet të rishikohen.

Kuadri Ligjor

  1. Për të garantuar sigurinë ligjore dhe administrimin efektiv të zgjedhjeve, nën-rregullore detyruese

duhet të jetë në përputhje me legjislacionin primar dhe të miratohet në kohën e duhur.

Administrata Zgjedhore

  1. Për të forcuar transparencën dhe për të shmangur çdo vonesë në administrimin e zgjedhjeve, KQZ-ja duhet të publikojë një kalendar zgjedhor gjithëpërfshirës me afatet përkatëse, përfshirë miratimin e akteve nënligjore, për trajnime dhe detyra logjistike.
  2. Për të rritur transparencën dhe besimin e publikut, kohën dhe burimet e përshtatshme për efektivitet

përgatitja dhe mundësitë kuptimplota për vëzhgimin publik dhe të pavarur të zgjedhjeve

teknologjitë duhet të sigurohen. Në rast të përdorimit të votimit elektronik në një shkallë më të gjerë, duke aplikuar

Duhet të merren parasysh metodat e verifikimit të tilla si kontrollet e kufizimit të rrezikut.

  1. Për të shmangur pavlefshmërinë e qëllimshme të fletëve të votimit dhe për të rritur besimin në procesin zgjedhor, autoritetet duhet të investojnë në programe me kohë të edukimit të votuesve të përshtatura për kategori të ndryshme të votuesve.

Regjistrimi i votuesve

  1. Për të siguruar votim universal dhe trajtim të barabartë para ligjit, kufizime të bazuara në mendore

aftësitë e kufizuara duhet të hiqen dhe detyrimi për të regjistruar votuesit mbi 100 vjeç duhet të jetë

vendosur mbi shtetin.

  1. Autoritetet lokale duhet të sigurojnë që të gjithë votuesit të informohen në kohën e duhur për vendin dhe

koha për shqyrtimin e listës së votuesve dhe vendndodhja e qendrave të tyre përkatëse të votimit.

Shfaq Komentet (0)

Shkruaj nje koment

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *

* *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.