DOSSIER

Si u arratis Nikoll Hysaj pasi dekonspiroi Sigurimin e Shtetit. Letra e kryetarit të Degës së Punëve të Brendshme për Enverin: Tentuam ta bënim informator

13:10 - 02.08.22 Gazeta Shqiptare
GSH APP Get it on Google Play

Zbardhen disa dokumente arkivore me siglën “Sekret” të nxjerra nga Arkivi Qendror i Shtetit në Tiranë (fondi i ish-Komitetit Qendror të PPSh-së), të cilat i përkasin vitit 1979 dhe janë pjesë e një dosjeje voluminoze ku ndodhen relacione, raporte, njoftime, udhëzime, shënime, letra, informacione, etj., të Degës së Punëve të Brendshme të rrethit të Shkodrës drejtuar Ministrisë së Punëve të Brendshme, të cilat më pas i janë dërguar Komitetit Qendror të PPSh-së.




Pjesë e asaj dosjeje është dhe një raport-informacion i hartuar nga kryetari i Degës së Punëve të Brendshme të rrethit të Shkodrës, Rexhep Kolli, që mban datën 7 nëntor 1979, i cili ia ka dërguar eprorëve të tij në Ministrinë e Punëve të Brendshme, ku bëhet fjalë për ngjarjen e bujshme të datës 27 korrik të atij viti, ku Nikoll Pjetër Hysaj me origjinë nga Vermoshi, një person që ndiqej nga Sigurimi i Shtetit që nga viti 1973, mundi që të kalonte kufirin shtetëror dhe të arratisej në Jugosllavi.

Ashtu siç do të shohim në dokumentin në fjalë, kryetari i Degës së Punëve të Brendshme të rrethit të Shkodrës, Rexhep Kolli, ka bërë një përshkrim të hollësishëm dhe me detaje të biografisë së Nikoll Pjetër Hysaj, duke filluar nga origjina e familjes dhe qëndrimin e saj politik që nga periudha e Monarkisë së Zogut dhe ajo e pushtimit nazi-fashist, 1939-1944, çlirimi i vendit ku familja Hysaj kishte strehuar dhe furnizuar Prek Calin, arratisjen në Jugosllavi në vitin 1949, të babait të Nikollës, Pjetër Hysaj, së bashku me vëllanë, Markun dhe kushëririn e tyre, Kolën, vrasjen e Pjetër Hysaj në vitin 1952 nga forcat e kufirit, duke e akuzuar atë si njeri që punonte për UDB-në, dënimin me 10 vjet burg të Gjon Kol Hysaj në vitin 1979 etj.

Pas anës biografike të familjes Hysaj, në raportinformacionin në fjalë dërguar Ministrisë së Punëve të Brendshme, Rexhep Kolli, është ndalur dhe ka bërë një përshkrim po ashtu të hollësishëm, lidhur me sjelljet dhe qëndrimin moralo-politik të Nikoll Pjetër Hysaj, duke theksuar në mes të tjerash se, në vitin 1973, organet e Sigurimit të Shtetit, kishin tentuar ta bënin atë informator të tyre, por e kishin përjashtuar brenda vitit, pasi ai i kishte dekonspiruar dhe që nga ajo kohë e deri ditën që Nikolla u arratis, më 27 korrik 1979, ai ishte survejuar dhe ndjekur rregullisht nga organet e Sigurimit të Shtetit, (si një kontingjent me të kaluar të keqe dhe qëndrim të keq), duke qenë në përpunim aktiv 2/A.

Më pas në dokumentin në fjalë, pasi ka përshkruar të gjitha rrethanat e arratisjes së Nikoll Pjetër Hysaj, kryetari i Degës së Punëve të Brendshme të rrethit të Shkodrës, u ka bërë me dije eprorëve të tij, edhe masat përkatëse disiplinore e dënimet që kishte marrë për Punëtorët Operativë dhe personat përgjegjës, që kishin në mbikëqyrje Nikollën.

Lidhur me këto dhe të tjera për atë ngjarje të bujshme që vuri në alarm Ministrinë e Punëve të Brendshme dhe deri Komitetin Qendror të PPSh-së, (aq sa, ministri Feçor Shehu, u detyrua që t’i raportonte Enver Hoxhës), na njeh dokumenti në fjalë që publikohet për herë të parë nga “Memorie.al”.

Por, ajo që bie në sy në këtë dokument, është fakti që, babai i Nikollës, Pjetër Hysaj, nuk përmendet në asnjë vend, se është vrasësi i Nik Pjetër Ndrekës (“Hero i Popullit”), ashtu siç ai u akuzua nga propaganda dhe regjimi komunist i Enver Hoxhës deri në vitin 1991, gjë e cila tregon qartë dhe më së miri, se ajo akuzë, ishte një sajesë e trillim i regjimit komunist në fuqi, me qëllim që të nxinte biografinë e familjes Hysaj dhe të krijonte urrejtje nga banorët e asaj zone, ndaj tyre.

Dokumenti sekret me relacionin e formuluar nga kryetari i Degës së Punëve të Brendshme të rrethit të Shkodrës, Rexhep Kolli, dërguar Komitetit Qendror të PPSh-së, lidhur me të biografinë dhe rrethanat e arratisjes së Nikoll Pjetër Hysaj, në 27 korrik 1979

REPUBLIKA POP. SOC. E SHQIPËRISË SEKRET RELACION

Mbi arratisjen e Nikoll Pjetër Hysës

Më datën 27 korrik 1979, është larguar në drejtim të paditur Nikoll Hysa, i biri i Pjetrit dhe Ages, lindur në fshatin Vermosh të rrethit Shkodër në vitin 1947, me arsim 7-vjeçar, i paorganizuar, i padënuar, me profesion punëtor – murator, me kombësi dhe shtetësi shqiptare, i martuar me 1 fëmijë, ka kryer shërbimin ushtarak dhe me banim në fshatin e ri, Bushat. Qëndrimi politik i familjes së tij gjatë regjimit antipopullor të Zogut dhe gjatë pushtimit të vendit tonë nga pushtuesit italo-gjermanë, ka qenë indiferent.

Në periudhën e Luftës dhe mbas çlirimit, familjarisht kanë mbajtur qëndrim të keq, janë lidhur me kriminelin Prek Cali dhe e kanë strehuar e furnizuar atë. Mbas prishjes së marrëdhënieve të vendit tonë me revizionistët jugosllavë, babai i tij, Pjetër Hysa, së bashku me të vëllain, Mark Hysën dhe të kushëririn e tij, Kolë Hysën, arratisen në Jugosllavi. Në vitin 1952, i vënë në ndjekje nga forcat tona, Pjetër Hysa, i ati i Nikollës, është vrarë kur ky vepronte në shërbim të UDB-së, në zonën e Vermoshit.

Aktualisht, ka një kushëri mbi tri breza të arratisur, ndërsa, Gjon Kol Hysa, kushëriri i tij i largët, ka qenë riatdhesuar dhe një vitin 1979, është dënuar me dhjetë vjet heqje të lirisë, për krimin e agjitacionit e propagandës kundër pushtetit popullor.

Vetë Nikolla, mbasi kryen arsimin 7-vjeçar, ka punuar në fshat, më vonë mobilizohet në ushtri dhe mbasi kryen shërbimin ushtarak, deri në muajin maj të vitit 1979, ka banuar në Vermosh së bashku me gruan dhe djalin në moshë të vogël. Në vitin 1971, i përmenduri në lëndë, është tentuar për ta tërhequr në bashkëpunim të organeve të Sigurimit të Shtetit në kategorinë e informatorit nga punëtori operativ Beqir Çoka, dhe mbas një viti, më 10.2.1972, është përjashtuar nga rrjeti agjenturial, për arsye se ka dekonspiruar. Si njeri me të kaluar të keqe dhe me qëndrim të keq, është evidentuar kontingjent. Në vitin 1976, është marrë në përpunim në P.P., mbasi dyshohej se ka dijeni për arratisjen e bashkëfshatarit të tij, Gjergj Rizaj, por mbasi të dhënat në ngarkim të tij nuk u vërtetuan, është hequr dhe përsëri është mbajtur në evidencën e kontingjenteve dhe nën kontroll agjenturial, por të dhëna në ngarkim të tij, nuk kanë dalë. Nikolla gjatë viteve të fundit, është lejuar nga kooperativa dhe në bazë të kërkesës së tij, është vendosur me punë në Bonifikim, në Rruga – Ura, në Koman. Më vonë, herë pas here ka kërkuar të largohej nga Vermoshi, për t’u stabilizuar me punë dhe banim në thellësi, në ndonjë Fermë ose N.B. Mbi këtë bazë dhe për ta larguar nga zona kufitare, kemi biseduar me Komitetin Ekzekutiv dhe në fund të muajit maj 1979, është vendosur me banim në fshatin e ri në Fermën e Bushatit dhe në datën 16 qershor, ka filluar punën punëtor në N.B, në sektorin e Trushit.

Memorie.al


Shfaq Komentet (0)

Shkruaj nje koment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

* *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.